Het IWAL bestaat 25 jaar.
1983 - 2008 Een stukje geschiedenis
In 1983 werd het IWAL opgericht vanuit de Faculteit Psychologie van de Universiteit van Amsterdam. De naam, die tegenwoordig niet meer als afkorting wordt gebruikt, stond destijds voor: “Instituut voor Woordblindheid en Andere Leerproblemen”. Het instituut had als doel om wetenschappelijk onderzoek en de praktijk van hulpverlening op het gebied van dyslexie samen te brengen. Dyslectici konden de universiteit en de samenleving een dienst bewijzen door deel te nemen aan wetenschappelijk onderzoek, maar konden tegelijkertijd profiteren van de vergaarde kennis.
Oprichting van een dergelijk instituut paste geheel in de tijdgeest van dat moment. Het was namelijk eind jaren zeventig dat het wetenschappelijk onderzoek naar dyslexie in een stroomversnelling terecht kwam en dat de kennis van dyslexie exponentieel toenam. Nadat Vellutino met een reeks geraffineerde experimenten eindelijk had aangetoond dat dyslexie een taalprobleem was en nadat Geschwind en Galaburda in de hersenen van overleden dyslectici concrete afwijkingen hadden gevonden, heerste onder wetenschappers het gevoel dat men eindelijk grip op de zaak begon te krijgen. Men had aanknopingspunten voor verder experimenteel onderzoek en had bovendien een theoretisch referentiekader voor de ontwikkeling van behandelmethodes.
Een van die wetenschappers die vastberaden was om vanuit alle nieuwe wetenschappelijke inzichten een effectieve behandelmethode voor dyslexie te ontwikkelen was Theo Schaap, initiatiefnemer en medeoprichter van het IWAL, die op dat moment tevens docent neuropsychologie was aan de Universiteit van Amsterdam. Het op intelligente wijze combineren van psycholinguïstische en (leer)-psychologische inzichten, alsmede van principes uit de artificiële intelligentie, resulteerde in 1985 in de eerste psycholinguïstische behandelmethode voor dyslexie in Nederland. Dit programma dat aanvankelijk CARE (Computer Aided REmediation) heette, is tegenwoordig bekend als LEXY.
Verschillende effectstudies hebben de effectiviteit van LEXY op korte en lange termijn herhaaldelijk aangetoond. LEXY is het product van vele jaren ontwikkeling en heeft model gestaan voor de ontwikkeling van verschillende psychologische behandelmethoden in Nederland. Inmiddels zijn vele duizenden dyslectici geholpen met behulp van LEXY. Het is dan ook niet vreemd dat de criteria voor succesvolle behandeling in het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling, geschreven in het kader van de aanstaande vergoedingsregeling, ontleend zijn aan de beginselen van LEXY.
Ook in de ontwikkeling van een gedegen diagnostiek heeft het IWAL een belangrijke rol gespeeld. In de jaren tachtig werd, mede op grond van het model van Guilford, het differentiaaldiagnostisch programma ontwikkeld, zoals dat in grote lijnen nog altijd gebruikt wordt. Ook hier geldt dat de diagnostiek van het IWAL model heeft gestaan voor de diagnostiek zoals deze beschreven wordt in het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling.
In de zomer van 2002 kwam Theo Schaap, te midden van zijn talloze werkzaamheden in Amsterdam en Praag, plotseling te overlijden. Om de intellectuele nalatenschap van Theo Schaap te bewaren en om zijn projecten voort te kunnen zetten werd in 2003 de Dyslexie Stichting Theo Schaap opgericht. Een deel van het onderzoek dat wordt verricht door IWAL research, de wetenschappelijke tak van het IWAL, wordt gefinancierd vanuit deze stichting.
Inmiddels is het IWAL reeds vele jaren onafhankelijk van de Universiteit van Amsterdam, dit ondanks de nog altijd voortdurende nauwe samenwerking. De doelstellingen zijn echter sinds de oprichting onveranderd gebleven. De samensmelting van wetenschap en praktijk is dan ook nog altijd de peiler van het IWAL.
Dat IWAL research onderzoek verricht waar ook internationaal waarde aan wordt gehecht, blijkt onder meer uit het grote aantal publicaties in gerenommeerde tijdschriften en uit de deelname aan belangrijke conferenties. Bovendien is IWAL Research dit jaar winnaar geworden van de “Reading/Literacy Research Fellowship 2008” van de International Reading Association.
In vijfentwintig jaar tijd is het IWAL uitgegroeid tot een zelfstandig expertisecentrum voor dyslexie met twaalf vestigingen in Nederland, waar jaarlijks vele honderden mensen behandeld worden. Het IWAL kijkt dan ook met trots terug op een rijke en invloedrijke historie, een historie die het tracht voort te zetten en waarvan het de vruchten koestert.
In dit kader is het IWAL een van de initiatiefnemers van het onlangs opgerichte Nationaal Referentiecentrum Dyslexie (NRD), een stichting die zorg draagt voor de borging van het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling en voor het monitoren van de kwaliteit van diagnostiek en behandeling.
Activiteiten
Om het vijfentwintigjarig jubileum te vieren organiseert het IWAL dit jaar tal van activiteiten, waaronder een reeks open dagen voor mensen uit het onderwijs en een landelijke poëziewedstrijd voor basisscholen.